(ဧကစၥသႆတဒိ႒ိ ဒုတိယ၀ါဒ)
၄၅။ ဒုတိယ၀ါဒ၌ကား အခ်ဳိ႕တည္ျမဲ အခ်ဳိ႕မတည္ျမဲ အယူရွိကုန္ေသာ အသွ်င္သမဏျဗာဟၼဏတုိ႔သည္အဘယ္ကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ အဘယ္ကုိ စြဲမွီ၍ အတၱကုိလည္းေကာင္း၊ ေလာကကုိလည္းေကာင္းအခ်ဳိ႕တည္ျမဲ၏ အခ်ဳိ႕မတည္ျမဲဟု ျပကုန္သနည္း -
ရဟန္းတုိ႔ ခိၮာပေဒါသိက၁ မည္ေသာ နတ္တုိ႔သည္ ရွိကုန္၏၊ ထုိနတ္တုိ႔သည္ အလြန္ၾကာျမင့္စြာက်ီစယ္ ေပ်ာ္ပါးလ်က္ ေနကုန္၍ (စားေသာက္ရန္) သတိေမ့ေသာေၾကာင့္ ထုိနတ္ဘ၀မွ စုေတကုန္၏။
၄၆။ ရဟန္းတုိ႔ ဤသုိ႔ေသာ အေၾကာင္းသည္ ရွိေသး၏၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ေသာ သတၱ၀ါသည္ ထုိ (နတ္) ဘုံမွ စုေတခဲ့၍ ဤ (လူ႔) ဘံုသုိ႔ ေရာက္လာေသာ္ လူ႔ေဘာင္မွ ရေသ့ရဟန္းေဘာင္သုိ႔ ၀င္ၿပီးလွ်င္ ျပင္းစြာအားထုတ္ျခင္းကုိ စြဲ၍ ျမဲၿမံစြာ အားထုတ္ျခင္းကုိ စြဲ၍ အဖန္ဖန္ အားထုတ္ျခင္းကုိ စြဲ၍မေမ့ေလ်ာ့ျခင္းကုိ စြဲြ၍ ေကာင္းစြာ ႏွလံုးသြင္းျခင္းကုိ စြဲ၍ ထုိသုိ႔သေဘာရွိေသာ စိတ္တည္ၾကည္ျခင္းကုိရ၏၊ ယင္းသုိ႔ စိတ္သည္ တည္ၾကည္လတ္ေသာ္ ေရွး၌ ေနဖူးေသာ ထုိ (နတ္) ဘ၀ကုိေအာက္ေမ့ႏုိင္၏၊ ထုိ႔ထက္လြန္၍ မေအာက္ေမ့ႏုိင္၊ ထုိသူသည္ ဤသုိ႔ ဆုိ၏ -
''အၾကင္အသွ်င္နတ္တုိ႔သည္ ခိၮာပေဒါသိက မဟုတ္ကုန္၊ ထုိနတ္တုိ႔သည္ အလြန္ၾကာျမင့္စြာက်ီစယ္ေပ်ာ္ပါးလ်က္ မေနကုန္၍ (စားေသာက္ရန္) သတိမေမ့ေသာေၾကာင့္ ထုိနတ္ဘ၀မွ မစုေတ ကုန္၊ (ျဖစ္ေပၚျခင္းမရွိ၍) ျမဲကုန္၏၊ (ေသျခင္းမရွိ၍) ခုိင္ျမဲကုန္၏၊ (ထာ၀စဥ္ရွိေန၍) တည္ျမဲ ကုန္၏၊ ေဖာက္ျပန္ျခင္းသေဘာ မရွိကုန္၊ (ထုိ႔ေၾကာင့္) ျမဲေသာ အရာတုိ႔ႏွင့္တူစြာ တည္ျမဲ တုိင္းပင္တည္ကုန္လတၱံ႕၊ ခိၮာပေဒါသိကျဖစ္ေသာ ငါတုိ႔သည္ကား အလြန္ၾကာ ျမင့္စြာ က်ီစယ္ ေပ်ာ္ပါးလ်က္ေနကုန္၍ (စားေသာက္ရန္) သတိေမ့ေသာေၾကာင့္ ထုိ (နတ္) ဘ၀မွ စုေတခဲ့ကုန္၏၊ (ျဖစ္ေပၚျခင္းရွိ၍) မျမဲကုန္၊ (ေသျခင္းရွိ၍) မခုိင္ျမဲကုန္၊ အသက္တုိကုန္၏၊ ေသျခင္းသေဘာ ရွိကုန္၏။ (ထုိ႔ေၾကာင့္) ဤ (လူ႔) ဘံုသုိ႔ ေရာက္လာကုန္၏''ဟု ဆုိ၏။
ရဟန္းတုိ႔ ဤသည္ကား ဒုတိယ အေၾကာင္းတည္း၊ ယင္းကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ ယင္းကုိ စြဲမွီ၍အခ်ဳိ႕တည္ျမဲ အခ်ဳိ႕မတည္ျမဲ အယူရွိကုန္ေသာ အခ်ဳိ႕သမဏျဗာဟၼဏတုိ႔သည္ အတၱကုိလည္းေကာင္း၊ ေလာကကုိလည္းေကာင္း အခ်ဳိ႕တည္ျမဲ၏၊ အခ်ဳိ႕မတည္ျမဲဟု ျပကုန္၏။ (၂-၆)
------
၁။ ခိၮာပေဒါသိက (ပါဠိ) ခၮာ = ေပ်ာ္ပါးျခင္းေၾကာင့္ + ပေဒါသိက = ပ်က္စီးေသာနတ္။